Vi khuẩn HP và ung thư dạ dày: Mối liên hệ đáng sợ bạn cần biết!

Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) là một loại vi khuẩn phổ biến, cư trú trong dạ dày của con người. Mặc dù nhiều người nhiễm HP không có triệu chứng, nhưng loại vi khuẩn này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm viêm loét dạ dày tá tràng và thậm chí là ung thư dạ dày. Vậy mối liên hệ giữa vi khuẩn HP và ung thư dạ dày đáng sợ như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Vi khuẩn HP là gì?

Vi khuẩn HP là một loại vi khuẩn hình xoắn ốc, có khả năng sống sót trong môi trường axit khắc nghiệt của dạ dày. Chúng xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống và lây lan từ người sang người. Ước tính khoảng hai phần  dân số thế giới bị nhiễm vi khuẩn HP, đặc biệt phổ biến ở các nước đang phát triển.

Cơ chế gây bệnh của vi khuẩn HP

Vi khuẩn HP gây bệnh bằng cách:

• Tiết enzyme urease: Enzyme này phân hủy urea trong dạ dày thành amoniac, trung hòa axit dạ dày và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn HP sinh sôi.

• Sản sinh độc tố: Một số chủng HP sản sinh độc tố CagA, gây tổn thương tế bào niêm mạc dạ dày.

• Gây viêm: Sự hiện diện của vi khuẩn HP kích hoạt phản ứng viêm trong dạ dày, dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng.

Vi khuẩn HP và ung thư dạ dày: Mối liên hệ như thế nào?

Vi khuẩn HP được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư loại 1. Mặc dù không phải ai nhiễm HP cũng bị ung thư dạ dày, nhưng sự hiện diện của vi khuẩn này làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày lên đáng kể. Mặc dù cơ chế gây ung thư của vi khuẩn HP chưa thực sự rõ ràng, nhưng các nghiên cứu lâm sàng đã cho thấy rằng, nhiễm trùng H. pylori mãn tính gây ra ung thư biểu mô dạ dày và u lympho MALT dạ dày.

Ung thư biểu mô dạ dày:

Các nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng những người bị nhiễm H. pylori mãn tính có nguy cơ mắc ung thư biểu mô dạ dày ở phần chính của dạ dày, không bao gồm phần gần thực quản nhất.

Ngoài ra, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng điều trị để diệt trừ nhiễm H. pylori làm giảm nguy cơ ung thư dạ dày ở những người không có triệu chứng, ở những người có nguy cơ cao do tiền sử gia đình và ở những người đã phẫu thuật ung thư dạ dày giai đoạn đầu.

U lympho MALT dạ dày:

Hầu như tất cả bệnh nhân bị u lympho MALT dạ dày đều có dấu hiệu nhiễm H. pylori và nguy cơ phát triển loại ung thư này cao hơn đáng kể ở những người bị nhiễm so với những người không bị nhiễm.  Bằng chứng mạnh nhất liên kết giữa nhiễm H. pylori với u lympho MALT dạ dày đến từ các nghiên cứu cho thấy rằng khi những người bị u lympho MALT dạ dày được điều trị bằng kháng sinh để loại bỏ H. pylori, khối u của họ sẽ co lại.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày do HP

• Nhiễm chủng HP có độc lực cao: Các chủng HP mang gen CagA có độc lực mạnh hơn, gây tổn thương niêm mạc dạ dày nghiêm trọng hơn và tăng nguy cơ ung thư.

• Chế độ ăn uống: Chế độ ăn nhiều muối, đồ ăn hun khói, chế biến ở nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá làm suy yếu hệ miễn dịch và tăng nguy cơ nhiễm HP cũng như ung thư dạ dày.

• Tiền sử gia đình: Người có người thân trong gia đình bị ung thư dạ dày có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

• Tuổi tác: Nguy cơ ung thư dạ dày tăng theo tuổi tác.

Triệu chứng nhiễm vi khuẩn HP

Nhiều người nhiễm HP không có triệu chứng. Tuy nhiên, một số người có thể gặp các triệu chứng như:

• Đau bụng: Đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng thượng vị, thường xuất hiện khi đói hoặc sau khi ăn.

• Ợ hơi, ợ chua: Do axit dạ dày trào ngược lên thực quản.

• Buồn nôn, nôn:

• Chán ăn, sụt cân:

• Phân đen: Do chảy máu dạ dày.

Chẩn đoán nhiễm vi khuẩn HP

Các phương pháp chẩn đoán nhiễm vi khuẩn HP bao gồm:

• Test thở ure: Kiểm tra hơi thở để phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn HP.

• Nội soi dạ dày: Quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày và lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm.

• Xét nghiệm phân: Phát hiện kháng nguyên HP trong phân.

• Xét nghiệm máu: Phát hiện kháng thể kháng HP trong máu.

Điều trị nhiễm vi khuẩn HP

Nhiễm vi khuẩn HP có thể được điều trị bằng kháng sinh kết hợp với thuốc ức chế bơm proton (PPI). Liệu trình điều trị thường kéo dài từ 10-14 ngày. Sau khi điều trị, cần kiểm tra lại để đảm bảo vi khuẩn HP đã được loại bỏ hoàn toàn.

Kết luận

Vi khuẩn HP thực sự là một “mối liên hệ đáng sợ” với ung thư dạ dày mà chúng ta không thể chủ quan. Sự hiện diện dai dẳng của vi khuẩn này trong dạ dày có thể âm thầm kích hoạt một chuỗi các phản ứng viêm, tổn thương và biến đổi tế bào, cuối cùng dẫn đến ung thư – một căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao.

Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe dạ dày và ngăn chặn “mối liên hệ đáng sợ” này, mỗi chúng ta cần:

• Nâng cao ý thức phòng ngừa: Thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm, sử dụng nguồn nước sạch, hạn chế các yếu tố nguy cơ như ăn đồ ăn sống, tái, hút thuốc lá…

• Chủ động tầm soát: Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm vi khuẩn HP và các tổn thương dạ dày.

• Tuân thủ điều trị: Nếu phát hiện nhiễm HP, hãy tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn này, ngăn chặn nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Ung thư dạ dày là một căn bệnh nguy hiểm, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình ngay hôm nay!